Elektrostatik Toz Boya Geri Kazanımı

Toz boya Geri Kazanım Sistemi’nin görevi, kabin içine saçılan tozu toplamak ve yeniden kullanım için uygun hale getirmek, aynı zamanda ortama bırakılan hava içindeki tozu almaktır.

Geri kazanım sistemleri iki tip toz toplayıcıya dayanır:

Siklon toplayıcılar

Filtre toplayıcılar

Her iki sistemi de kullanan bir çok toz toplayıcı tasarımı da mevcuttur.

Siklon toz toplayıcılar – Siklonun girişi kabin çıkışına, çıkışı da uygun bir tahliye fanına bağlıdır. Kabinden toplanan toz siklon girişine yaklaşık 20 m/sn hızla ulaşır.

Siklona doğrusal olarak giren hava/toz karışımının içeride kazandığı dairesel hareket nedeniyle bir tür girdap oluşur. Bu girdaba giren toz boya taneciklerine merkezkaç bir kuvvet etki eder. Büyük ve ağır tanecikler dışarıya, siklon duvarlarına doğru çekilir, sonra da siklon dibine düşerek buradan boşaltılırlar. Hafif tanecikler hava akımında asılı kalır ve hava akımı ile siklondan çıkarak bir filtre toz toplayıcıya giderler.

Standart bir toz boya için geri kazanım verimi %95’lere kadar çıkabilir. İçindeki 10 mikrondan küçük tanecik yüzdesi yüksek toz boyalarda ise geri kazanım oranı %85’lere kadar düşebilir. Dolayısıyla bir siklonla beraber, sırf ince tozları atmosfere salınmaması için bir filtre grubu da kaçınılmaz olarak bulunur.

Bu sınırlamalarına rağmen, öncelikle renk değişimi yapılıyorsa, filtre gruplarına göre, oldukça kolay temizlenebilen siklonlar gayet popülerdir. Ayrıca otomatik, yüksek kapasiteli sistemlerde, siklonlar etrafa saçılan toz boyanın istenen hızda ve sürekli olarak toplanabilmesini mümkün kılar.

Siklonlu toz toplamanın renk değişimi açısından bir diğer avantajı, sürtünme ve çarpışma sonucu siklon duvarlarında toz boya yapışmasının çok az ya da hiç olmamasıdır. Bu demektir ki, renk değişimlerinde çoğu zaman sadece siklonun altında bulunan toz  toplama kutusunun temizlenmesi yeterlidir. Çoğu siklonda koniler takılıp sökülebilirdir ve yedekleri mevcutsa kolayca değiştirilebilir. Daha sonra yedek koni çalışırken kirli  koni temizlenebilir.

Geri kazanılan toz boya siklondan döner bir vana (hava kilidi) aracılığıyla boşaltılarak ve bir elekten geçirilerek içindeki boya topakları ve yabancı maddelerden arındırılır. Daha sonra geri kazanılan toz boya, yeni boya ile belirli oranda karıştırılarak kullanılır.

Siklon verimi, içinde yüksek bir tanecik hızının sağlanabilmesine bağlı olduğundan, takip eden filtre grubu da gereksinim duyulan hava hızının kararlılığını sağlayabilecek şekilde tasarlanmalıdır.

Filtre malzemesi kolay ve sık temizliğe izin verecek yapıda olmalıdır. Eskiden kullanılmakta olan kumaş filtrelerde toz, sık sık temizlenmesi gereken bir torbanın dışında toplanırdı. Bu durum yüksek kapasitede çalışan bir sisteme uygun değildi.

Daha üstün bir yöntem, bir filtre grubunu metal bir muhafaza içinde, toz filtrelerin dışında kalacak ve filtreler 30 saniyede bir verilen ters yönlü bir hava darbesi ile temizlenecek şekilde düzenlemektir.

Böyle bir filtre grubunun direnci siklonun direnci ile dengelenerek siklonun verimli çalışması sağlanabilir.

Filtre toz toplayıcılar – Bu tür sistemlerde kabinden toplanan boya, içinde bir kaç filtre bulunan bir bölmeye gelir.

Tipik filtre malzemeleri:

              Kağıt filtreler

              Plastik filtreler

       Polyester kumaş

Filtreler toz/hava karışımını filtrenin dışından içine doğru, tozu tutan ve havayı geçiren bir filtre malzemesi katmanı içinden geçirerek tozu havadan ayırır.

Filtrasyon devam ederken toz filtrenin dışında birikir ve toz tutma verimini artırır. Ancak aynı zamanda hava akımına direnç de artar. Filtre direncini kontrol edebilmek için bu biriken toz sürekli olarak alınmalıdır. Tutulan toz boya tanecikleri içerden dışarı bir hava darbesi ile periyodik olarak dökülür. Yüksek hızlı, yüksek basınçlı hava darbesi 0.2 saniyeden kısa sürer ve 30 saniye aralıkla verilir. Filtrenin bir kısmına ve çok kısa bir süre uygulandığından, esas hava akımına pratik olarak hiç bir etkisi olmaz ve sürekli hava akımının özellikleri bozulmaz.

Filtreden hava darbesi ile dökülen boya tanecikleri, elenmek ve sisteme geri döndürülmek üzere bir toz boya kutusuna düşerler.

Filtre toplayıcılar son derece, %99 seviyelerinde etkilidir. Verimin derecesi kullanılan filtre tipine ve temizleme sıklığına bağlıdır.

Hem siklon hem de filtre toz toplayıcılarda geri kazanılan toz boya çıkışına bir hava ve toz yalıtımı, örneğin bir döner vana konmalıdır. Geri kazanılan toz boya elendikten sonra, yeni boyaya üretici tarafından belirtilen sınırı aşmayacak şekilde ve ölçülü olarak karıştırılmalıdır.